กาลามสูตร : จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ
posted on 15 Dec 2008 21:46 by chubby in Review-Social
.
- เป็นบทพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่ชาวกาลามะ หมู่บ้านเกสปุตติยนิคม แคว้นโกศล
เป็นหลักการที่สอนไม่ให้เชื่อสิ่งต่างๆ อย่างงมงายโดยไม่ใช้ปัญญาพิจารณาให้ถี่ถ้วนก่อนเชื่อ
- บทความที่ผ่านๆ มาจะกล่าวถึงกาลามสูตรในด้านดี หรือไม่ก็ใช้กาลามสูตรในทางเหน็บแนม
ดังนั้น เนื้อหาในเอนทรีนี้จึงใส่สำนวนเพิ่มเติมลงไปทั้งสองด้าน ให้เลือกอ่านตามอัธยาศัยครับ
.
1. อย่าเชื่อเพราะฟังตามกันมา
- วิญญูชน พึงมีสติ ฟังหูไว้หู อย่าหลับหูหลับตาเชื่อ/ไม่เชื่อทันทีเพราะมันอาจจริง/ไม่จริงก็ได้
ข้อมูลข่าวสาร นิทานพื้นบ้านที่สืบทอดกันมา อาจมีรายละเอียดตกหล่น จนความหมายหายไป
เช่น เรื่องเล่าของชาวเลในแถบฝั่งอันดามัน ที่ให้หนีขึ้นที่สูงเมื่อเห็นน้ำทะเลลดลงอย่างรวดเร็ว
เป็นเรื่องเล่าที่ไม่มีใครสนใจเพราะคิดว่าไร้สาระจนกระทั่งคลื่นสึนามิซัดเข้ามาถึงฝั่งนั่นล่ะครับ
- ตัวป่วนไซเบอร์ จะเชื่อเฉพาะเรื่องที่ฟังแล้วถูกใจและเป็นประโยชน์ต่อสถานภาพของคนเอง
ถ้าหากเรื่องที่ฟังตามกันมานั้น ถูกใจ ก็จะส่งต่อไปอีกเป็นทอดๆ พร้อมเสริมแต่งเพิ่มไปเรื่อยๆ
จนมนุษย์เดินดินธรรมดากลายเป็นศาสดาที่พร้อมจะนำทางลูกแกะหลงทางให้ตกเหวไปทั้งฝูง
ถึงแม้นภายหลังมีหลักฐานระบุว่า เรื่องที่ฟังตามกันมานั้น ไม่เป็นความจริง ก็จะทำเป็นลืมๆ ไป
.
2. อย่าเชื่อเพราะทำตามกันมา
- วิญญูชน พึงค้นหาสิ่งที่ซ่อนเร้นอยู่ในการกระทำ วัฒนธรรม ประเพณี ซึ่งสืบทอดต่อๆ กันมา
ก่อนพิจารณาว่าเหมาะ/ไม่เหมาะกับสภาพปัจจุบันมากน้อยเพียงใด เพื่ออนุรักษ์/เปลี่ยนแปลง
การอนุรักษ์/เปลี่ยนแปลง ต้องนำเสนอทางเลือกที่หลากหลาย สร้างความเดือดร้อนน้อยที่สุด
และต้องทำใจล่วงหน้าว่า ถ้าเราอยู่ตรงกลาง จะโดน Reaction จากทางซ้ายและขวาแน่ๆ ครับ
- ตัวป่วนไซเบอร์ สนับสนุนอย่างไม่ลืมหูลืมตา หรือคัดค้านหัวชนฝาโดยไม่เสนอทางเลือกอื่น
หากมีใครเสนอทางเลือกอื่นๆ ซึ่งไม่ส่งผลดีต่อสถานภาพของตน ก็จะออกมาสับคนนั้นจนเละ
เมื่อสับผู้เสนอทางเลือกอื่นๆ จนเละหมดแล้ว จึงค่อยเรียกร้องให้คนอื่นออกมาแสดงความคิด
แต่ถ้าไม่ยอมทำตามก็จะถูกด่าว่าเป็นลิ่วล้อคนนั้น ไม่ใช่คนประเทศนี้ ไปอยู่ประเทศโน้น ฯลฯ
.
3. อย่าเชื่อตามคำเล่าลือ
- วิญญูชน พึงมีสติ ข่าวลือพิสูจน์ให้เห็นมานักต่อนักแล้ว เรื่องการต่อเติมเสริมแต่งจนเกินจริง
ข่าวลือที่ลือมาตั้งแต่หลายปีก่อน ถึงวันนี้ยังไม่เกิดขึ้น ก็เอามารีไรต์ปลุกระดมกันใหม่อีกรอบ
เช่น Hotmail จะเก็บเงิน, ลูกผมป่วยเป็น xxx, กิน xxx อันตราย, อ.วิจิตรธรรมโชติลูกโซ่ ฯลฯ
เหมือนคำทำนายของนอสตราดามุส ที่ตีความใหม่ เลื่อนวันโลกแตกไปเรื่อยๆ ก็ยังขายได้อยู่
- ตัวป่วนไซเบอร์ เลือกเชื่อเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง เฉพาะข้อมูลข่าวสารที่ถูกหูของตนเท่านั้น
อีกรูปแบบที่พบบ่อยก็คือ การร่ายความเลวร้ายยาว 3 หน้ากระดาษ จากข้อเท็จจริง 3 บรรทัด
นำเสนอความเลวของฝ่ายตรงข้าม ความดีของฝ่ายตน แล้วป่าวประกาศว่านี่คือข้อมูล 2 ด้าน
วิธีสวนกลับง่ายที่สุดคือ นำเสนอข้อมูลของทั้งสองฝ่ายให้อยู่ในหัวข้อเดียวกัน ไม่ต้องยืดยาว
.
4. อย่าเชื่อโดยอ้างตำรา
- วิญญูชน พึงใช้ปัญญา ศึกษาหาข้อมูลเพิ่มเติมดูว่าข้อมูลในตำราถูกต้อง/ไม่ถูกต้องอย่างไร
ทั้งข้อมูลในอดีต ปัจจุบันและอนาคต เพราะข้อมูลบางอย่างจะถูกต้องเพียงช่วงระยะเวลาหนึ่ง
ความสนุกของวิญญูชน คือการค้นคว้า เปรียบเทียบ ตรวจสอบซ้ำข้อมูลในตำราเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
เมื่อมีการค้นพบข้อมูลใหม่ จะเผยแพร่ต่อจากของเก่า ทั้งข้อมูลที่เป็น/ไม่เป็นประโยชน์แก่ตน
- ตัวป่วนไซเบอร์ ไม่มีปัญญาศึกษาหาข้อมูลเพิ่มเติมว่าข้อมูลภายในตำราถูกต้อง/ไม่ถูกต้อง
ดูถูกผู้ที่อ้างตำราแม้จะใช้ปัญญาศึกษา ก็เพื่อกลบเกลื่อนความไร้ปัญญาในการศึกษาของตน
ความทุกข์ของตัวป่วน ก็คือการค้นคว้า เปรียบเทียบ ตรวจสอบซ้ำข้อมูลในตำราเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
เมื่อมีการค้นพบข้อมูลใหม่ ที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ฝ่ายตน ก็จะไม่นำมาเผยแพร่ต่อแต่อย่างใด
.
5. อย่าเชื่อเพราะเป็นตรรกะ
- วิญญูชน พึงใช้ปัญญาพิจารณาว่า ตรรกะใดถูก/ผิด/สรุปไม่ได้ จาก บริบทภายใน/ภายนอก
แต่ถึงแม้จะพิจารณาได้ถูกต้อง ยังมีเงื่อนไขรูปธรรม/นามธรรมที่มีผลกระทบต่อความถูกต้อง
อย่างการทับซ้อนระหว่างนิติศาสตร์/รัฐศาสตร์ ซึ่งแต่ละสำนักก็มีมุมมองแตกต่างหลากหลาย
เช่น คำตัดสินคดียุบพรรคการเมือง แม้แต่อาจารย์ด้านกฎหมาย ยังมีความคิดเห็นแตกต่างกัน
- ตัวป่วนไซเบอร์ ตัดสินว่าตรรกะใดถูก/ผิดโดยดูที่การสนับสนุน/คัดค้านความคิดเห็นของตน
บุคคลที่มีพฤติกรรมลักลั่นย้อนแย้งมักมีปัญหาในการใช้ตรรกะและรำคาญเวลาผู้อื่นใช้ตรรกะ
เมื่อไม่สามารถหาข้อมูลเชิงรูปธรรมเพราะไร้การศึกษาในข้อ 4 ก็เล่นเรื่องของนามธรรมแทน
หลายครั้ง เป็นความคิดที่คาดคะเนขึ้นมาเอง ซึ่งลักลั่นย้อนแย้งกับกาลามสูตรข้อ 6 อีกทอด
.
6. อย่าเชื่อโดยคาดคะเนเอา
- วิญญูชน พึงใช้ปัญญาพิจารณาว่า การคาดคะเน เป็นเพียงการประมาณ ยังไม่ใช่ข้อเท็จจริง
อย่าเผลอปันใจไปเชื่อการคาดคะเนเสียหมด ให้อดทนรอเวลา จนกว่าเหตุการณ์จะบรรลุก่อน
เช่น ฟุตบอลคู่หนึ่งมีผลการแข่งขัน 2 - 1 ในนาทีที่ 89 อย่ารีบด่วนใจ ตั้งกระทู้เชียร์หรือแช่ง
ด้วยคาดคะเนว่าทีมนั้น/นี้ต้องแพ้/ชนะแน่ๆ เพราะเมื่อกรรมการเป่านกหวีด ผลอาจเป็น 2 - 3
- ตัวป่วนไซเบอร์ ไม่ว่าจะเป็นเพราะมีปมด้อย หวาดระแวง แทงใจดำ หรือสาเหตุอื่นใดก็ตาม
แม้แต่เนื้อหาที่ปะไว้ว่า เป็นการคาดการณ์ตัวเบ้อเริ่ม (ยังไม่เกิดขึ้น) ก็สามารถออกอาการได้
บางครั้งอ่านไม่ดี หลงคิดว่าถูกพาดพิง แต่ยิงฟรีไปแล้ว ทำไงดี ก็ต้องมา edit เพื่อความแมน
หลายครั้ง ก็แถด้วยตรรกะที่คิดสร้างขึ้นมาเอง ซึ่งกลับไปลักลั่นย้อนแย้งกับกาลามสูตรข้อ 5
.
7. อย่าเชื่อโดยคิดตามแนวเหตุผล
- วิญญูชน พึงใช้ปัญญาพิจารณาว่าผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นสอดคล้อง/ขัดแย้งกับเหตุที่ก่อขึ้นหรือไม่
หากพบว่าสิ่งนั้นเป็น/ไม่เป็นเหตุเป็นผล ให้ย้อนกลับไปหาปัจจัยใหม่นอกเหนือสิ่งที่เชื่ออยู่เดิม
รูปแบบต่างๆ มีมากมายนับไม่ถ้วน ตั้งแต่ค้นดูในห้องสมุด อินเตอร์เน็ต แม้แต่ปราชญ์ชาวบ้าน
ซึ่งสามารถจุดประกายคิดตามแนวเหตุผลใหม่ๆ ในมุมมองที่เราคาดไม่ถึงเพื่อพัฒนาตนเองได้
- ตัวป่วนไซเบอร์ การจะมี/ไม่มีเหตุผล อยู่ที่ว่าสอดคล้อง/ขัดแย้งกับความเชื่อของตนหรือไม่
หากเหตุที่ก่อ ไม่ส่งผลดีแก่ตน ก็จะใช้เรื่องราวไร้เหตุผลให้ฝ่ายตรงข้ามเบื่อหน่ายถอยจากไป
รูปแบบต่างๆ มีมากมายนับไม่ถ้วน ตั้งแต่ยุคอินเตอร์เน็ตคาเฟ่บูมในประเทศไทยเมื่อ 8 ปีก่อน
ซึ่งสามารถสรุปได้ด้วยคำสั้นๆ คือ "วิถีเกรียน" ไม่มีหนทางแก้ไข นอกจากใช้บลัสเตอร์ยิงทิ้ง
.
8. อย่าเชื่อเพราะตรงตามทฤษฎีของตน
- วิญญูชน พึงใช้ปัญญาพิจารณาว่า ความคิดทฤษฎีต่างๆ ล้วนสร้างขึ้นจากบริบทใดบริบทหนึ่ง
ดังนั้น อย่าไปยึดติด เพราะการค้นพบข้อมูลใหม่ อาจสนับสนุน/เปลี่ยนแปลงความเชื่อเดิมได้
เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศหรือภัยธรรมชาติ มีทั้งที่เกี่ยว/ไม่เกี่ยวกับภาวะโลกร้อน
หรือ สตอร์มเซิร์จที่เป็นไปได้ทางทฤษฎี แต่ทางปฏิบัติเราก็มีเรดาห์ตรวจสภาพอากาศอยู่แล้ว
- ตัวป่วนไซเบอร์ ไม่สนทฤษฎีอะไรแม้แต่นิด ขอให้ได้เหน็บแนมพวกที่ทำตามทฤษฎีไว้ก่อน
เพราะทฤษฎีที่มีผลกระทบต่อสถานภาพ มีความน่าเชื่อถือน้อยกว่าวิญญาณที่มาเข้าฝันซะอีก
รูปแบบที่พบบ่อยคือ การเล่นประเด็นใหม่ไปเรื่อยๆ เพื่อหลีกเลี่ยงข้อมูลใหม่ๆ ในประเด็นเก่าๆ
วิธีสวนกลับง่ายที่สุดคือ อย่าหลงไปตามประเด็นใหม่ หากประเด็นเก่ายังไม่ได้ข้อสรุปที่แน่ชัด
.
9. อย่าเชื่อเพราะรูปร่างลักษณะน่าเชื่อถือ
.
.
10. อย่าเชื่อเพราะผู้สอนเป็นครูอาจารย์เรา
- วิญญูชน พึงใช้ปัญญาพิสูจน์ให้ได้ว่าสิ่งที่ครูบาอาจารย์สอนเรามานั้นถูก/ผิดหรือไม่อย่างไร
และนำเอาสิ่งนั้นมาแก้ไข/ปรับปรุง/พัฒนาให้ตนเองเจริญก้าวหน้ายิ่งกว่าที่ครูบาอาจารย์ทำไว้
เมื่อมีโอกาส ก็จะแสดงความสามารถที่แท้จริง ผ่านทางความเชื่อที่ขัดเกลามาอย่างเต็มที่แล้ว
เครื่องถ่ายเอกสาร โฟโต้ช็อป กูเกิ้ลและวิกิพีเดีย จึงเป็นเพียงเครื่องมือเพื่อช่วยพัฒนาตนเอง
- ตัวป่วนไซเบอร์ ไม่มีปัญญาพิสูจน์อะไรได้ นอกจากการพิสูจน์ในสิ่งที่ทำให้ตนสะดวกสบาย
และดักดานอยู่กับสิ่งนั้น ไม่มีการพัฒนาอะไรให้ก้าวหน้าไปกว่าครูบาอาจารย์ที่เคยด่าๆ เอาไว้
เมื่อมีโอกาส ก็จะรี่ซ้ำเติมครูบาอาจารย์ ผ่านทางความหลงตัวเองที่ขัดเกลามาอย่างเต็มที่แล้ว
เครื่องถ่ายเอกสาร โฟโต้ช็อป กูเกิ้ลและวิกิพีเดีย จึงเป็นศาสดาที่มาโปรดสัตว์โลกให้พ้นทุกข์
.
.
เมื่อใด ท่านทั้งหลายพึงรู้ด้วยตนเองว่า ธรรมเหล่านี้เป็นกุศล
ธรรมเหล่านี้ไม่มีโทษ ธรรมเหล่านี้ท่านผู้รู้สรรเสริญ
ธรรมเหล่านี้ใครสมาทานให้บริบูรณ์แล้ว เป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข
เมื่อนั้น ท่านทั้งหลายควรเข้าถึงธรรมเหล่านั้นอยู่
.ธรรมเหล่านี้ไม่มีโทษ ธรรมเหล่านี้ท่านผู้รู้สรรเสริญ
ธรรมเหล่านี้ใครสมาทานให้บริบูรณ์แล้ว เป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข
เมื่อนั้น ท่านทั้งหลายควรเข้าถึงธรรมเหล่านั้นอยู่
.
- พระพุทธองค์ ระบุให้ใช้ปัญญาพิจารณาให้ถี่ถ้วนก่อนเชื่อนั้น รวมถึงตัวพระสูตรดังกล่าวด้วย
ก็เพื่อป้องกันการเลือกปฏิบัติ/ไม่ปฏิบัติ อย่างสุดโต่ง/เลือกเพียงบางข้อ บางเวลา/ตลอดเวลา
- ในบทความที่เขียนมา ไม่ได้กล่าวหาว่าใครเป็นตัวป่วน หรือกล่าวยกหางให้ใครเป็นวิญญูชน
เพียงเขียนเรื่องทั่วๆ ไปว่าวิญญูชนนั้น พึงปฏิบัติอย่างไรต่อหลักกาลามสูตรของพระพุทธองค์
- กาลามสูตรเป็นหลักปฏิบัติทั่วไป บทความที่เขียนมานี้ จึงไม่ได้กล่าวว่าต้องใช้กับผู้ใดผู้หนึ่ง
ดังนั้น เจ้าของบล็อก จึงอยู่ภายใต้เงื่อนไขที่เขียนมาทั้งหมดเช่นกัน ไม่มีข้อยกเว้นประการใด
.
.
.
ของแถม
เนื้อหาหลักเป็นกาลามสูตรตามกระแส ดังนั้นของแถมก็ต้องไพ่ทาโรต์ตามกระแสกับเขาบ้างสิ
.
.
ได้ไพ่ Hierophant เกี่ยวข้องกับสติปัญญา การสาธิต การอธิบาย การสั่งสอน การศึกษา ฯลฯ
ข้อดีไม่ต้องแปล เอาข้อเสียเลยดีกว่า Hierophant เป็นพวกหัวแข็ง ดื้อรั้น หัวโบราณแบบสุดๆ
มีส่วนตรงกับผมครับ เพราะไม่ว่าจะเป็นการสนทนาเรื่องใด ถ้าฝ่ายตรงข้ามไม่มีเหตุผลที่ดีกว่า
ไม่มีคำอธิบายที่ชัดเจนกว่า ก็ยากที่ผมจะเปลี่ยนใจ (ไม่ต้องพูดถึงพวกที่มาแบบเกรียนๆ เลย)
.
Tags: กาลามสูตร32 Comments
ผมมันเป็นปีศาจ!!!!!
#1 By Johny - Co on 2008-12-15 21:59